Natura 2000

Jest to program Unii Europejskiej dotyczący obszarów na terenie Wspólnoty objętych ochroną przyrody. Nadrzędnym celem programu jest utrzymanie gatunków zwierząt i roślin, którym grozi wyginięcie, a także ochronienie środowiska naturalnego dla dzikiej przyrody oraz zachowanie siedlisk osobników uważanych za cenne dla całej Europy. Natura 2000 liczy ponad 26400 obszarów zajmujących ponad 318 tys. km² powierzchni morskiej i ponad 788 tys. km² powierzchni lądowej. Podstawą są dwie dyrektywy: ptasia, przyjęta w 1979 roku oraz siedliskowa, przyjęta w 1992 roku.

W ramach programu Natura 2000 wyodrębnione zostały tzw. obszary specjalnej ochrony ptaków oraz specjalne obszary ochrony siedlisk. W myśl których każdy kraj członkowski Unii Europejskiej ma obowiązek zapewnić obszarom i gatunkom wymienionym w dyrektywach warunki ochronne lub zadać o ich odtworzenie. W Polsce obszary oznaczone Natura 2000 występują na 20 % powierzchni lądowej kraju, w tym 849 obszarów siedliskowych i 145 obszarów ochrony ptaków. Polska przystępując do Unii Europejskiej zobowiązała się do wyznaczenia na terenie kraju obszarów Natura 2000, była to najmłodsza forma prawna ochrony przyrody w Polsce. W dyrektywach ptasiej i siedliskowej określono dla których gatunków tworzy się obszary Natura 2000.

Najważniejsze dla ochrony gatunki w występujące w Polsce to: Rośliny, dzwonek karkonoski, dzwonek piłkowany, gnidosz sudecki, goryczuszka czeska, goździk lśniący, przytulia sudecka, pszonak pieniński, sasanka słowacka, sierpik różnolistny, warzucha polska, warzucha tatrzańska. Ssaki: kozica, niedźwiedź brunatny, suseł perełkowany, świstak, wilk, żubr. Ryby: strzebla błotna. Ideą tworzenia obszarów Natura 2000 jest zwiększenie skuteczności działań mających na celu ochronę zagrożonych gatunków dzięki stworzeniu dodatkowego kompletnego i metodycznie spójnego systemu ochrony dziedzictwa przyrodniczego znajdującego się na na terenie Unii Europejskiej. Program Natura 2000 jest ewenementem w zakresie międzynarodowej współpracy mającej na celu ochronę i wzmocnienie obszarów przyrodniczych.